اول سپتامبر در استرالیا «روز ملی واتل» (National Wattle Day) است؛ روزی برای بزرگداشت آغاز بهار، طبیعت استرالیا و یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای ملی این کشور.
این مناسبت گاهی «روز واتل طلایی» خوانده می‌شود، اما نام رسمی آن «روز ملی واتل» است. واتل طلایی (Acacia pycnantha) گونه‌ای مشخص از خانوادهٔ بزرگ واتل‌ها و نشان رسمی گل استرالیا است.
واتل طلایی چیست؟
واتل طلایی درختچه‌ای همیشه‌سبز یا درختی کوچک است که تا هشت متر ارتفاع می‌گیرد و زیستگاه طبیعی آن در استرالیای جنوبی، ویکتوریا، نیو ساوت ولز و قلمرو پایتخت استرالیا قرار دارد. این گیاه معمولاً از اواخر آگست تا سپتامبر گل می‌دهد. هر شکوفهٔ کروی و طلایی آن در واقع از ۴۰ تا ۸۰ گل بسیار کوچک و خوش‌بو تشکیل شده است.
بر اساس اطلاعات “دفتر نخست‌وزیری و کابینهٔ استرالیا“، در این کشور بیش از هزار گونهٔ آکاسیا یا واتل وجود دارد. این گیاهان با خاک‌های کم‌حاصل، خشکسالی و آتش‌سوزی سازگارند و به همین دلیل به نماد تاب‌آوری و باززایی تبدیل شده‌اند.
مردمان بومی استرالیا پیش از استعمار اروپایی از گونه‌های مختلف واتل برای تهیهٔ غذا، دارو، سوخت و ابزار استفاده می‌کردند. دانه و صمغ برخی گونه‌ها خوراکی است؛ با این حال، همهٔ انواع آکاسیا برای مصرف انسان مناسب نیستند.
روز واتل چگونه شکل گرفت؟
جنبش روز واتل در سال‌های نزدیک به تشکیل فدراسیون استرالیا پدید آمد؛ زمانی که جامعه در جست‌وجوی نمادهایی برگرفته از طبیعت این سرزمین بود. نخستین مراسم هماهنگ روز واتل در اول سپتامبر ۱۹۱۰ در سیدنی، ملبورن و آدلاید برگزار شد. مردم شاخه‌های واتل بر لباس می‌زدند، درخت می‌کاشتند و مکاتب برنامه‌های آموزشی برگزار می‌کردند.
به نوشتهٔ “موزهٔ ملی استرالیا“، در جریان جنگ جهانی اول شاخه‌های واتل در نامه‌های خانواده‌ها برای سربازان فرستاده می‌شد و فروش گل‌ها و نشان‌های واتل برای صلیب سرخ و کمک به سربازان زخمی پول جمع‌آوری می‌کرد. واتل در آن دوره به نماد خانه، دلتنگی و یادبود تبدیل شد.
شاخه‌های واتل در سال ۱۹۱۲ وارد طرح نشان رسمی استرالیا شدند. در سال ۱۹۸۴ سبز و طلایی رسماً به‌عنوان رنگ‌های ملی اعلام شدند و در سال ۱۹۸۸ واتل طلایی عنوان نشان ملی گل استرالیا را به‌دست آورد.
سرانجام، در سال ۱۹۹۲ دولت اعلام کرد که اول سپتامبر هر سال در سراسر استرالیا «روز ملی واتل» باشد. “فرمان رسمی سال ۱۹۹۲” این مناسبت را در تمام ایالت‌ها و قلمروهای استرالیا یک‌سان ساخت. با این حال، روز واتل رخصتی عمومی نیست.
در روز ملی واتل سال ۲۰۲۶، دولت اعلام کرده است که ساختمان پارلمان و شماری از بناهای مهم کشور با رنگ‌های سبز و طلایی روشن می‌شوند. جشنواره‌ها، برنامه‌های نهال‌شانی، پیاده‌روی‌های طبیعت‌گردی و فعالیت‌های آموزشی نیز در نقاط مختلف برگزار می‌شوند. “بیانیهٔ رسمی دولت در سال ۲۰۲۶”
برای جامعهٔ چندفرهنگی استرالیا، روز واتل می‌تواند مناسبتی فراگیر باشد؛ زیرا این نماد بیش از آن‌که به یک قوم، مذهب یا پیروزی نظامی تعلق داشته باشد، از طبیعت این سرزمین برخاسته است. جامعه مهاجر و پناهندگان می‌توانند در کنار حفظ زبان، فرهنگ و خاطرات سرزمین مادری خود، با شناخت چنین مناسبت‌هایی پیوند مدنی و محیطی‌شان را با استرالیا نیز گسترش دهند. با کاشتن این گل در خانه‌های خود، نه تنها می‌توانند محیط خانه خود را زیبا کنند، بلکه نماد ملی استرالیا را نیز درون خانه‌های خود بیاورند.
واتل با شکوفه‌های کوچک اما به‌هم‌پیوسته‌اش، تصویر مناسبی از استرالیای امروز است. جامعه‌ای متشکل از مردمانی متفاوت که قدرت و زیبایی آن از کنار هم قرارگرفتن همین تفاوت‌ها پدید می‌آید.
