محمدحسین عطایی، مردی که به قتل ایرما ریورا مارتینز، کارمند ۲۵سالهٔ یک پمپ‌بنزین در شهر گلندیلِ ایالت آریزونای امریکا، اقرار کرده است، به حبس ابد محکوم شد. فاکس۱۰ فینیکس در گزارش دوم اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که این حکم امکان آزادی پس از گذراندن ۲۵ سال را در نظر می‌گیرد و حدود سه‌ونیم سال بازداشت قبلی او نیز محاسبه خواهد شد. عطایی هنگام بازداشت در اپریل ۲۰۲۳، بیست‌ساله بود.
پذیرش دو اتهام در دادگاه
صورت‌جلسهٔ رسمی دادگاه شهرستان ماریکوپا در آریزونا (Superior Court) نشان می‌دهد که عطایی در ۳۱ اگست ۲۰۲۶، در چارچوب توافق پذیرش اتهام، به دو فقره جرم اقرار کرد. «قتل درجه‌اول در جریان ارتکاب جرم سنگین» و «ورود غیرقانونی درجه‌اول به قصد ارتکاب جرم». هر دو اتهام به واقعهٔ ۲۱ اپریل ۲۰۲۳ مربوط بود.
جلسه‌ای که ابتدا برای محاکمه با حضور هیأت منصفه تعیین شده بود، به جلسهٔ تغییر موضع متهم و پذیرش اتهام‌ها تبدیل شد. قاضی استیسی آولار پس از بررسی توافق و آگاه‌کردن عطایی از حقوقش و دامنهٔ مجازات احتمالی، اقرار او را پذیرفت. دادگاه سپس موعد محاکمه را لغو کرد، اعضای بالقوهٔ هیأت منصفه را مرخص ساخت و دوم اکتبر را برای تعیین مجازات در نظر گرفت.
حمله در محل کار؛ شامگاه ۲۱ اپریل ۲۰۲۳
حادثه پس از ساعت ۹ شب جمعه، ۲۱ اپریل ۲۰۲۳، در فروشگاه پمپ‌بنزین «شورون» نزدیک تقاطع خیابان پنجاه‌ویکم و خیابان گلندیل رخ داد. گزارش اولیهٔ پولیس از ورود مردی با لباس و ماسک سیاه و شلیک حدود ده گلوله با اسلحهٔ کمری به سوی ریورا مارتینز حکایت داشت. مهاجم پیش از رسیدن مأموران محل را ترک کرد.
در توضیحات بعدی پولیس آمده بود که ایرما هنگام حمله در بخش عقب فروشگاه سرگرم چیدن کالاها در قفسه‌ها بود و مهاجم از فاصلهٔ نزدیک به او شلیک کرد. کارمند دیگری نیز داخل فروشگاه حضور داشت، اما آسیبی ندید. مأموران پس از رسیدن، ریورا مارتینز را با جراحت‌های متعدد ناشی از گلوله یافتند؛ مرگ او در محل تأیید شد.
دوربین‌ها، پلاک موتر و کفش‌هایی با نقش شعله
بر پایهٔ شرح تحقیقات که پولیس در نشست خبری ۲۸ اپریل ۲۰۲۳ ارائه کرد، دوربین‌ها توقف یک تویوتا کمری آبی تیره را در کوچه‌ای نزدیک پمپ‌بنزین ثبت کرده بودند. تصاویر، ورود مرد سیاه‌پوش به فروشگاه و خروج شتاب‌زدهٔ او را در کمتر از یک دقیقه نشان می‌داد. دوربین دیگری اطلاعات پلاک موتر را ثبت کرده بود؛ سرنخی که به شناسایی عطایی کمک کرد.
یکی از نشانه‌های مورد توجه مأموران، کفش‌های او با نقش مشخص شعله بود. فاکس۱۰ به نقل از پولیس گزارش داد که در جریان تحقیقات، جعبه و رسید خرید این کفش‌ها نیز پیدا شد. مأموران همچنین از کشف لباس‌های مرتبط با شب حادثه و یک اسلحهٔ کمری در خانهٔ عطایی در شهر آوُندیل خبر دادند؛ اسلحه‌ای که به باور پولیس در قتل استفاده شده بود.
آریزوناز فمیلی زمان بازداشت را شامگاه ۲۷ اپریل ۲۰۲۳، نزدیک تقاطع خیابان چهل‌وهشتم و گلندیل اعلام کرد. فاکس۱۰ نیز نخستین حضور عطایی در برابر قاضی را شام روز بعد گزارش داد. انگیزهٔ قتل همچنان در گزارش‌های عمومی روشن نیست و پولیس در اپریل ۲۰۲۳ این حمله را هدفمند توصیف کرد. جینا وین، سخنگوی پولیس گلندیل، توضیح داده بود که مهاجم مشخصاً به سوی ایرما رفت، به او شلیک کرد و محل را ترک کرد؛ به گفتهٔ او، تلاشی برای سرقت از فروشگاه صورت نگرفته بود.
با این حال، گزارش‌های زمان بازداشت نوع رابطهٔ احتمالی عطایی و قربانی را مشخص نکردند. گزارش دوم اکتبر فاکس۱۰ نیز توضیح تازه‌ای دربارهٔ انگیزه ارائه نمی‌کند. بنابراین، هدفمند خواندن حمله به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که میان آن دو چه رابطه‌ای وجود داشته یا چه عاملی به قتل منجر شده است.
دو نکته دربارهٔ عنوان جرم و معنای حکم
عنوان ثبت‌شدهٔ قتل در سند دادگاه، «First Degree Felony Murder» است. مطابق قانون آریزونا، این عنوان به مرگی مربوط می‌شود که در جریان و در راستای ارتکاب یکی از جرایم سنگینِ مشخص‌شده در قانون، یا فرار فوری از آن، رخ دهد. قانون این عنوان را از قتل درجه‌اول مبتنی بر تصمیم قبلی تفکیک کرده است.
اتهام دوم، «Burglary in the First Degree»، نیز الزاماً به معنای دزدیدن پول یا کالا نیست. در قانون آریزونا، ورود یا ماندن غیرقانونی در یک محل با قصد سرقت یا ارتکاب جرم سنگین دیگر، همراه با حمل آگاهانهٔ سلاح یا ابزار خطرناک، می‌تواند مشمول این عنوان شود. بنابراین، پذیرش این اتهام با گفتهٔ پولیس مبنی بر نبود تلاش برای سرقت از فروشگاه تناقض ضروری ندارد.
همچنین، امکان آزادی پس از ۲۵ سال به معنای آزادی خودکار در پایان این مدت نیست. در مقررات مربوط به این نوع حبس ابد، ۲۵ سال برای قربانی پانزده‌ساله یا بزرگ‌تر، حداقل مدت پیش از هرگونه امکان آزادی است؛ اصل حکم همچنان حبس ابد باقی می‌ماند.
ابراز پشیمانی و سخنان خانواده در جلسهٔ صدور حکم
به گزارش فاکس۱۰، عطایی در جلسهٔ تعیین مجازات ابراز پشیمانی کرد و گفت هر روز از خدا طلب بخشش می‌کند و آرزو دارد این واقعه رخ نداده بود. یکی از والدین او نیز از دادگاه خواست با فرزندش مدارا کند. یکی از اعضای خانوادهٔ قربانی، خطاب به خانوادهٔ عطایی، گفت:
“شما همچنان پسرتان را خواهید دید؛ من دیگر هرگز دخترم را نمی‌بینم.”
ایرما از نگاه خانواده و دوستان
در روزهای پس از قتل، خانواده، دوستان و مشتریان فروشگاه برای یادبود ایرما گرد هم آمدند. کنار صندوق فروشگاه گل گذاشتند و شمع روشن کردند. کسانی که او را از رفت‌وآمدهای روزانه می‌شناختند، از خوش‌رفتاری و آمادگی‌اش برای کمک به دیگران سخن گفتند و خواستار اجرای عدالت شدند.
دیوید ریورا، پدر ایرما، دخترش را مهربان و محبوب توصیف کرد. جورج تیندا، دوست او، نیز در گفت‌وگو با آریزوناز فمیلی، از همراهی و قابل‌اعتماد بودن ایرما سخن گفت.
نام کامل قربانی در صفحهٔ کمک‌رسانی خانواده، «ایرما ایوون ریورا مارتینز» ثبت شده است. این صفحه دو روز پس از قتل، در ۲۳ اپریل ۲۰۲۳، برای کمک به خانواده و تأمین هزینه‌های مراسم خاک‌سپاری ایجاد شد. آنخل آنتلو، از بستگان ایرما و برگزارکنندهٔ این کارزار، او را زنی بلندپرواز و یاری‌رسان توصیف کرد و نوشت که خانواده برای اجرای عدالت در حق او امیدوار است.
