ولسوالی مالستان، یکی از از مناطق دورافتاده و محروم هزارستان، سال‌هاست که باشندگانش با کمبود امکانات و خدمات دولتی به‌ویژه در عرصه آموزش دست‌وپنجه نرم می‌کنند. همین تنگناها سبب شده است که بسیاری از خانواده‌هایی که از توان مالی نسبی برخوردارند، برای فراهم‌سازی زمینه‌های بهتر رشد و آموزش فرزندان‌شان، زادگاه خویش را ترک گفته و به مراکز شهری و ولایات دیگر کوچ کنند.
در چنین بستری، فریدون فرزاد نیز در سال‌های دانش‌آموزی، همراه با خانواده‌اش مالستان را ترک گفت؛ تصمیمی که پدرش در پی نبود دسترسی به امکانات آموزشی مناسب اتخاذ کرد. آنان به ولایت غزنی کوچیدند، فریدون تحصیلات مکتب را در همان‌جا به پایان رساند. وی سپس در رشته کمپیوتر ساینس در دانشگاه کاتب در کابل به تحصیل دوره کارشناسی/ لیسانس پرداخت و پس از آن، مقطع کارشناسی ارشد/ ماستری را در یکی از دانشگاه‌های هند به‌صورت آنلاین در رشته فن آوری اطلاعات به اتمام رساند. اکنون نیز در مقطع دکترا، در دانشگاه امیرکبیر تهران، در رشته فن آوری و هوش مصنوعی مشغول تحصیل است.
فریدون فرزاد، دانشجوی مقطع دکترا در بخش هوش مصنوعی، برنده جایزه بین‌المللی «ارشیمدس» روسیه شد؛ جایزه‌ای که هر سال به دارندگان دستاوردهای برجسته در حوزه تکنالوژی‌های نوین اعطا می‌گردد. این موفقیت به‌دلیل طراحی یک سیستم هوش مصنوعی برای تشخیص میزان عفونت زخم‌های بیماران دیابتی به او تعلق گرفت. با وجود این دستاورد مهم، او به‌دلیل مشکلات ویزا نتوانست در مراسم اهدای جایزه در مسکو حضور یابد و برنامه را به‌صورت آنلاین دنبال کرد.
طرح ابتکاری او بر طراحی و توسعه یک سیستم هوشمند برای پیش‌بینی عفونت زخم مبتنی بر بینایی ماشین استوار است. این سیستم با بهره‌گیری از تکنالوژی‌های پیشرفته هوش مصنوعی و پردازش تصویر، از زخم بیمار تصویر گرفته و سپس با تحلیل دقیق رنگ، بافت، میزان التهاب و تغییرات سطح زخم، احتمال عفونت را در مراحل ابتدایی شناسایی می‌کند.
در حالی که روش‌های سنتی تشخیص عفونت معمولاً زمان‌بر و وابسته به تجربه پزشک هستند، این سیستم می‌تواند با دقت بالا و در زمانی کوتاه، یک ارزیابی اولیه و قابل اعتماد ارائه دهد. هدف اصلی این پروژه، کمک به تشخیص سریع‌تر، کاهش عوارض، جلوگیری از پیشرفت عفونت و در نهایت کاهش هزینه‌های درمانی است.
اهمیت این نوآوری زمانی بیشتر آشکار می‌شود که بدانیم در بسیاری از کشورها، به‌ویژه در مناطق دوردست افغانستان، دسترسی به امکانات پیشرفته صحی محدود است. این سیستم می‌تواند در قالب یک اپلیکیشن موبایلی یا دستگاه قابل‌حمل، در اختیار داکتران و مراکز صحی قرار گیرد و حتی بیماران دیابتی بتوانند پیش از مراجعه به داکتر، از وضعیت زخم خود آگاهی حاصل کنند.
فرزاد در توضیح طرح خود می‌گوید: «این سیستم با استفاده از تحلیل دقیق تصاویر زخم، امکان پیش‌بینی عفونت را در مراحل اولیه فراهم می‌سازد و می‌تواند نقش مؤثری در بهبود روند درمان و کاهش خطرات احتمالی داشته باشد.» این نوآوری در رقابت‌های بین‌المللی اختراعات مورد توجه داوران قرار گرفت و در نهایت، موفق به کسب مدال طلا و جایزه ویژه شد؛ افتخاری که بیانگر ظرفیت بالای علمی جوانان و نقش برجسته دانش در عبور از محدودیت‌ها است.
