احیای بودا در قلب نیویورک؛ بازتابی از بامیان بر فراز نیویورک
در میان برجهای شیشهای و شتاب بیوقفه زندگی شهری در منهتن، پیکرهای عظیم از بودا بر فراز پارک مرتفع «هایلاین» قد برافراشته است؛ اثری که نهتنها نگاه رهگذران را به خود جلب میکند، بلکه آنان را به مکث، تأمل و بازاندیشی در تاریخ و حافظه فرهنگی فرامیخواند.
این مجسمه با عنوان «نوری که در سراسر جهان میتابد» اثر هنرمند ویتنامی-آمریکایی، توان اندرو نگوین است که در سال ۲۰۲۶ بهعنوان پنجمین اثر سفارشدادهشده برای سکوی هنری «هایلاین پلینث» در نیویورک نصب شده است. این پیکره حدود ۸ متر (۲۷ فوت) ارتفاع دارد و تا سال ۲۰۲۷ در معرض دید عموم خواهد بود.
الهام از بامیان؛ بازآفرینی یک فقدان تاریخی
این اثر مستقیماً از مجسمههای تاریخی بودای بامیان در افغانستان الهام گرفته است؛ دو تندیس عظیم که در قرن ششم میلادی در دل صخرههای دره بامیان تراشیده شده بودند و قرنها نمادی از تبادل فرهنگی در مسیر جاده ابریشم بهشمار میرفتند.
این مجسمهها در سال ۲۰۰۱ توسط طالبان تخریب شدند؛ رویدادی که بهعنوان یکی از مهمترین فجایع میراث فرهنگی در جهان معاصر شناخته میشود. اکنون تنها حفرههای خالی در دل کوه، یادآور آن عظمت ازدسترفتهاند.
اثر نگوین نه تلاشی برای بازسازی دقیق این پیکرهها، بلکه «بازتابی» یا «طنینی» از آنهاست. او تأکید میکند که این کار، روایت دوباره یک خاطره است؛ زیرا به باور او، «یک داستان یا ایده زمانی زنده میماند که بازگو شود.»
ترکیب هنر و جنگ؛ دستانی از جنس مهمات
یکی از برجستهترین عناصر این مجسمه، دستان آن است؛ دستانی که برخلاف بدنه سنگی، از برنج ساخته شدهاند، اما نه هر برنجی. این فلز از ذوب پوکههای مهمات جنگی بهدست آمده که از منطقه بامیان جمعآوری شدهاند.
این دستان به شکل «مودرا»های آیینی بودایی طراحی شدهاند:
دست راست نماد «بیباکی»
دست چپ نماد «بخشش و شفقت»
این تضاد میان سنگ فرسوده و فلز براق، پیوندی معنادار میان خشونت و آرامش، تخریب و بازسازی ایجاد میکند.
هنر در برابر زمان؛ تقابل با شهر مدرن
کیوریتور ارشد پروژه، سیسیلیا آلِمانی، این اثر را نوعی «اصطکاک» با فضای اطراف توصیف میکند. در میان معماری مدرن و صیقلی نیویورک، این بودا با ظاهر کهنه و تاریخی خود، نوعی ناهماهنگی آگاهانه ایجاد میکند، یادآور این نکته که زمان خطی نیست و گذشته میتواند به اشکال تازه بازگردد.
دعوت به تأمل جمعی؛
این اثر صرفاً یک شیء هنری نیست، بلکه فضایی برای تأمل جمعی است. برگزارکنندگان حتی برنامههای مدیتیشن و فعالیتهای فرهنگی مرتبط با آن را نیز طراحی کردهاند تا مخاطبان بتوانند با مفاهیم آن از جمله حافظه، فقدان و تابآوری تعامل عمیقتری برقرار کنند.
این بودا بر فراز خیابانهای شلوغ منهتن ایستاده است؛ نه بهعنوان یادگاری از گذشتهای نابودشده، بلکه بهمثابه نمادی از دوام، همدلی و امکان بازآفرینی معنای پس از ویرانی.
گرفته شده از شبکه CNN.
