گرامیداشت و فاتحهخوانی حضرت آیتالله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض در سیدنی
حضرت آیتالله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض در تاریخ ۱۴ جوزای ۱۴۰۵ هجری شمسی، برابر با ۴ جون ۲۰۲۶ میلادی، در شهر نجف اشرف عراق، در سن ۹۵ سالگی دار فانی را وداع گفت. ایشان عمر پربار خویش را در راه ترویج معارف اسلامی، توسعه علوم فقهی و تربیت شاگردان و عالمان دینی صرف نمود و از برجستهترین مراجع تقلید جهان تشیع به شمار میرفت.
آن مرحوم در کنار فعالیتهای گسترده علمی و دینی، خدمات چشمگیری در عرصه امور عامالمنفعه و اجتماعی انجام داد. بسیاری از مناطق محروم و دورافتاده، بهویژه در مناطق مرکزی افغانستان، از خدمات بنیاد خیریه ایشان بهرهمند شدند. گزارش تفصیلی این فعالیتها پیشتر در سایت دهمزنگ منتشر شده است.
به مناسبت ارتحال این مرجع بزرگ دینی، مراسم فاتحهخوانی و بزرگداشت مقام علمی و معنوی حضرت آیتالله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض، روز جمعه ۱۲ جون ۲۰۲۶ در مرکز اسلامی ارشاد شهر سیدنی، به همت انجمن کاتب هزاره سیدنی و با حضور علما، شخصیتهای فرهنگی، اجتماعی و جمع کثیری از مؤمنان و عزاداران جامعه هزاره برگزار شد.
گردانندگی مراسم را آقای عبدالخالق علیزاده بر عهده داشت که بصورت خیلی عالی و منسجم به پیش برد و برنامه با تلاوت دلنشین آیاتی از کلامالله مجید توسط قاری محترم، قادر علیزاده، آغاز گردید و تلاوت ایشان بر مجلس حال و هوای معنوی بخشید و در حین تلاوت همواره مورد تشویق شرکت کنندگان قرار می گرفت.
در ادامه، حجتالاسلام والمسلمین شیخ نصرالله سرابی، نماینده مرحوم آیتالله العظمی فیاض در سیدنی، زندگینامه آن مرجع فقید را قرائت نمود و ضمن اشاره به ویژگیهای اخلاقی، علمی و معنوی ایشان، درباره خدمات ارزنده و جایگاه ممتاز وی در جهان تشیع سخن گفت.
سپس آقای علی فولادی، از دانشآموختگان جوان جامعه هزاره، مقالهای درباره شخصیت علمی و دینی حضرت آیتالله العظمی فیاض به زبان انگلیسی ارائه کرد.
حجتالاسلام شیخ نوروزعلی حمیدی
حجتالاسلام والمسلمین شیخ نوروزعلی حمیدی که جهت تبلیغ برای محرم و دهه عاشورا از اروپا بتازگی به سیدنی تشریف آورده یکی از سخنرانان بود که در مراسم بزرگداشت حضرت آیتالله العظمی محمداسحاق فیاض در مورد وی بصورت مختصر صحبت کرد اما به نکته های دقیق اشاره کرد:
آیتالله فیاض بیش از نیم قرن منشأ خیر، برکت و فیض برای جهان اسلام بود. نام ایشان با شخصیت و عملکردشان کاملاً هماهنگ بود؛ همانگونه که «فیاض» نامیده میشد، همواره فیضرسان و خدمتگزار مردم و جامعه اسلامی بود.
مرحوم آیتالله فیاض تنها یک فرد نبود، بلکه صاحب یک مکتب فکری و شخصیتی علمی برجسته به شمار میرفت. از اینرو، وظیفه ما تنها ابراز تسلیت و سوگواری نیست، بلکه باید از اندیشهها، دیدگاهها و فتاوای ارزشمند ایشان نیز بهرهمند شویم و میراث علمی وی را پاس بداریم.
آیتالله فیاض مسیر زندگی خود را از شرایط بسیار دشوار و محرومیت آغاز کرد و با تلاش، پشتکار و مجاهدت علمی به بلندترین قلههای پیشرفت و مرجعیت دینی دست یافت. دو عامل اساسی در دستیابی ایشان به این جایگاه والا نقش داشت:
نخست، اراده، توانایی و استعداد. شخصیتهای بزرگ علمی و معرفتی، از جمله آیتالله فیاض، با تکیه بر اراده استوار و استعداد خدادادی توانستند مسیر کمال را طی کنند.
دوم، عنایت و لطف الهی. بیتردید انسان زمانی میتواند به مراتب عالی رشد و تعالی دست یابد که مشمول عنایت و توجه ویژه پروردگار متعال قرار گیرد. وی تشریح کرد که مرحوم آیتالله فیاض در عرصه فقه نیز تحولات مهمی را رقم زد:
نخست: مسئله قضاوت زنان. حوزه علمیه نجف از زمان شیخ طوسی تاکنون نزدیک به هزار سال سابقه علمی دارد و آیتالله فیاض از نخستین فقهایی بود که با نگاه نو و اجتهادی خود، جواز تصدی منصب قضاوت برای زنان را مطرح کرد. این دیدگاه نشان داد که از دل حوزه کهن نجف نیز میتوان اندیشههای نو و افقهای تازهای را در فقه اسلامی گشود. همچنین ایشان معتقد بود که زن میتواند به مرتبه اجتهاد و مرجعیت دینی دست یابد؛ دیدگاهی که در فضای فقهی معاصر از اهمیت ویژهای برخوردار است.
دوم: گشودن افقهای جدید در فقه اسلامی. آیتالله فیاض نه تنها بابی تازه را در اجتهاد گشود، بلکه افقهای نوینی را پیش روی فقه اسلامی قرار داد و تحولاتی را بنیان نهاد که در طول قرون متمادی کمتر سابقه داشته است. ایشان دری را به سوی اندیشههای نو باز کرد و زمینههای گستردهای را برای پویایی در عرصه فقه باز کرد.
استاد عزیزالله شفق
استاد شفق نیز در بخشی از سخنان خود بر ضرورت تجلیل از شخصیتهای علمی در زمان حیات آنان تأکید کرد و گفت: جامعه ما باید قدر بزرگان خود را در زمان حیاتشان بداند. متأسفانه بسیاری از فرصتهای بهرهگیری از اندیشه و تجربه عالمان بزرگ را از دست دادهایم.
وی با اشاره به دیدار خود با آیتالله فیاض در نجف اشرف اظهار داشت: پس از بازگشت از عراق، به دوستان و همکاران خود گفتم که با شخصیتی متفاوت و استثنایی روبهرو شدهام و باید از ایشان تجلیل شود. بر همین اساس، برنامههایی در ملبورن برگزار شد.
استاد شفق همچنین بر ضرورت فعالیتهای جمعی و عبور از فردگرایی در میان نخبگان و عالمان جامعه تأکید کرد و افزود: باید از ظرفیتهای علمی بزرگان برای بررسی و حل مسائل اساسی جامعه استفاده شود.
وی در ادامه به تاریخ دشوار مردم هزاره، بهویژه دوران عبدالرحمن خان، اشاره کرد و از نقش شخصیتهایی همچون ابراهیم گاوسوار، شهید بلخی و استاد عبدالعلی مزاری در تقویت روحیه و هویت اجتماعی مردم سخن گفت.
او خطاب به نسل جوان اظهار داشت: شما امروز در فضای بازتر و مبتنی بر ارزشهای دموکراتیک زندگی میکنید؛ اما نباید رنجها، مبارزات و تاریخ مردم خود را فراموش کنید.
حجتالاسلام دکتر شیخ محمدباقر حسینی
در بخش پایانی برنامه، حجتالاسلام دکتر شیخ محمدباقر حسینی ضمن قدردانی از حضور علما، شخصیتهای فرهنگی، بزرگان، جوانان و نمایندگان مراکز اسلامی مختلف از جمله مرکز اسلامی نبی اکرم، مرکز اسلامی امام سجاد، مرکز اسلامی افغان فجر و مرکز اسلامی محمد رسولالله، تقدیر و تشکری به عمل آورد.
سپس وی در لابلای سخنانش بصورت فشرده به تبیین میراث های ماندگار برجای مانده از آیت الله فیاض پرداخت و به دو نکته مهم در مورد آن مرحوم پرداخت:
آیتالله العظمی فیاض دو میراث ارزشمند از خود به یادگار گذاشت؛ نخست میراث اخلاقی و معنوی که همچون تابلویی درخشان در تاریخ فقاهت و جهان اسلام ماندگار خواهد بود و وظیفه ماست که از سیره و منش ایشان الگو بگیریم.
دومین میراث، آثار علمی و اندیشههای نوآورانه ایشان است که در کتابها، تحقیقات و نظریات فقهی وی تجلی یافته است. ضروری است نهادی علمی برای گردآوری، تحقیق، معرفی و بهرهبرداری از این میراث گرانبها تأسیس شود تا نسلهای آینده نیز از آن بهرهمند گردند.
مراسم با قرائت دعای پایانی به روح آن مرجع فقید خاتمه بافت سپس از همه شرکت کنندگان با صرف طعام پذیرایی به عمل آمد.
