رونمایی از کتاب «فروغ باختر» در سیدنی
کتاب «فروغ باختر» در اندیشه عرفانی مولانا جلالالدین محمد بلخی، در پاییز سال ۱۴۰۳ هجری شمسی، بهعنوان نخستین اثر پژوهشی و تحقیقی استاد نوروزعلی حمیدی منتشر شد و به جمع آثار پژوهشی حوزه مولویشناسی پیوست.
استاد نوروزعلی حمیدی بیش از هر چیز با خطابههای آتشین و تدریس در سطوح عالی حوزههای علمیه ایران و افغانستان شناخته میشود. ایشان اکنون، در کنار فعالیتهای علمی و فرهنگی خود در اروپا، به عرصه پژوهش و نگارش نیز گام نهاده و با قلمی استوار، اثر پژوهشی و ماندگار آفریده است که گواه توانمندی علمی و نویسندگی ایشان به شمار میرود.
«فروغ باختر» با ویراستاری محمدصادق دهقان، طراحی جلد از وحید عباسی و خوشنویسی عنوان کتاب توسط استاد محمدمهدی میرزایی، در ۶۸۸ صفحه توسط انتشارات نوبهار منتشر شده است، این کتاب با سپاس نامه آغاز و شامل پیشگفتار و شش فصل میباشد.
فصل نخست؛ «از خاک تا افلاک» به زندگی و سیر تحول مولانا از کودکی تا رسیدن به قونیه میپردازد. نویسنده از دوران کودکی مولانا، مشاهدات شهودی، انگیزههای مهاجرت از بلخ، مسیر سفر و حوادث آن سخن میگوید و نشان میدهد که چگونه آن کودک بلخی، در پرتو این فراز و فرودها، به شخصیت جهانی و ماندگار تبدیل شد.
فصل دوم؛ «آن سوی ادراکات حسی» به مباحث عرفان و تصوف اختصاص دارد. نویسنده ضمن مرور پیشینه تاریخی عرفان اسلامی از قرون نخستین، نقش مولانا را در تداوم و شکوفایی این میراث عظیم بررسی کرده و نشان میدهد که چگونه مولانا این سنت معنوی را از بلخ تا قونیه امتداد بخشید.
فصل سوم؛ «تصوف و عرفان در آیینه اندیشه» به بررسی نظری و عملی عرفان اسلامی و سیر تحول تاریخی آن میپردازد و ابعاد مختلف این جریان فکری را واکاوی میکند.
فصل چهارم؛ «مولانا و نظریه وحدت وجود» یکی از مهمترین و مفصلترین بخشهای کتاب است. نویسنده در این فصل، دشواریهای فهم نظریه وحدت وجود را بررسی کرده و با بهرهگیری از نمونههایی چون هدهد و سیمرغ، گفتوگوی هدهد و بلبل، کوه قاف، ویژگیهای سیمرغ و داستان ذوالقرنین، مفاهیم پیچیده عرفانی را با بیانی روان و دلنشین تبیین میکند. همین فصل نیز در مراسم رونمایی مورد توجه ویژه استادان علی امیری و جواد سلطانی قرار گرفت.
فصل پنجم؛ «عشق چیست؟» سراسر به مفهوم عشق اختصاص یافته است. نویسنده بحث را با تعریف عشق از منظر دهخدا آغاز میکند و سپس با نگاهی عرفانی و ادبی، ابعاد مختلف این مفهوم را بررسی میکند. پایانبخش این فصل، مقایسه سه نگاه متفاوت به مرگ است: نگاه مرگگریزانه خیام، نگاه واقعگرایانه سعدی و نگاه مرگستایانه مولانا.
فصل ششم؛ «میراث تصوف و عرفان» به بررسی جایگاه تصوف و عرفان در گستره زمان و مکان و تأثیر آن بر فرهنگ و اندیشه اسلامی در طول تاریخ اختصاص دارد و جمعبندی شایستهای از مباحث کتاب ارائه میکند.
کتاب «فروغ باختر» اثری ارزشمند در واکاوی اندیشه عرفانی مولانای بلخی است، آیین رونمایی از این اثر سترگ، برای نخستینبار در سیدنی استرالیا، با حضور نویسنده آن کتاب، سخنور توانا و خوشبیان، حجتالاسلاموالمسلمین استاد نوروزعلی حمیدی، در تاریخ ۳۰ جون ۲۰۲۶ در مرکز اسلامی ارشاد سیدنی و با همکاری انجمن کاتب برگزار شد.
این مراسم با حضور شخصیتهای علمی و فرهنگی، استادان، دانشجویان، فرهیختگان جامعه و علاقهمندان کتاب برگزار شد و با استقبال چشمگیر و کمنظیر حاضران همراه بود، اجرای برنامه را جمشید میرزایی، از مجریان جوان و توانمند، بر عهده داشت و مراسم با تلاوت دلنشین آیاتی از قرآن کریم توسط قاری مختار باقری رسماً آغاز شد.
درین محفل استاد عارف واحدی، استاد علی امیری، استاد جواد سلطانی و استاد حمیدی نویسنده کتاب به ترتیب سخن گفتند.
استاد محمدعارف واحدی اولین سخنران محفل بود که درباره جایگاه کتابت در آموزههای اسلامی سخن گفت. وی تأکید کرد که تکریم قلم، در حقیقت پاسداشت دانش و خرد در جامعه است و با تولد هر کتاب، دریچهای تازه به سوی معرفت و آگاهی گشوده میشود.
او افزود که آخرین معجزه آخرین فرستاده الهی، برخلاف معجزات مادی، با قلم و دانش پیوند خورده است؛ همان قلمی که انسان را به سوی معرفت و دانایی فرا میخواند. وی با اشاره به سوگند خداوند به قلم در قرآن کریم، اظهار داشت که استاد حمیدی نیز با تأسی از همین آموزه قرآنی، اندیشههای ناب مولانا را در قالب اثری علمی به تصویر کشیده است.
استاد واحدی در ادامه خاطرنشان کرد که درک اقیانوس اندیشههای ژرف مولانا، مرهون تلاش پژوهشگران و نویسندگانی است که این میراث گرانبها را برای نسلهای آینده حفظ میکنند. به باور وی، «فروغ باختر» مصداق روشن همین سنت ارزشمند اسلامی در پاسداری از فرهنگ و معرفت است؛ پلی میان میراث گذشته و جهان معاصر که بازتابی از اندیشه و اشعار مولانا را به نسل امروز منتقل میکند. وی نگارش کتاب را «جهاد علمی» و کتابخواندن را «لبیک گفتن به این جهاد» دانست و سخنان خود را با این بیت از مولانا به پایان رساند:
«تو مبین جهان ز بیرون
که جهان درونِ دیگر است.»
استاد علی امیری نیز در سخنان خود بر دو محور اصلی تمرکز داشت: نخست معرفی و ارزیابی محتوای کتاب و دوم بررسی جایگاه و اهمیت انتشار چنین آثاری در جامعه امروز، سخنان کامل استاد امیری را اینجا دنبال کنید.
استاد جواد سلطانی نیز ضمن تجلیل از تلاش نویسنده، درباره ویژگیهای علمی، پژوهشی و محتوایی کتاب سخن گفت و آن را اثری ارزشمند در حوزه مولویپژوهی توصیف کرد. سخنان استاد سلطانی را اینجا گوش دهید.
در پایان، استاد نوروزعلی حمیدی، نویسنده کتاب، به ایراد سخن پرداخت. با توجه به محدودیت زمان، ایشان بهصورت مختصر درباره انگیزه نگارش این اثر سخن گفت و اشاره کرد که مولانا با آنکه توسط ملاهای زمانه از زادگاهش آواره شد وسرانجام دوباره توسط ملا (اشاره به خودش) پس به زادگاهش برگردانده شد و در خلال سخنانش چندین قطعه از اشعار مولانا را با بیانی شیوا و دلنشین دکلمه کرد که مورد استقبال حاضران قرار گرفت. سخنان استاد حمیدی را اینجا بخوانید…
